Hình minh họa

 - Cây bàng đối với mọi người, chắc chẳng ai xa lạ. Từ phố phường đến nông thôn, từ vùng núi heo hút đến biển đảo mênh mông như Cát Bà, Cồn Cỏ, Trường Sa, Phú Quốc… đâu đâu cũng có bóng cây bàng.

Bàng là loài dễ sống, dễ trồng và có lẽ là một trong những loài cây thủy chung, gắn bó với con người, bởi bất cứ đất nào cây cũng lên xanh tốt, dù đất phèn chua pha cát sỏi, hay đồi trọc nhọc nhằn nắng gió miền Trung. Trước phong ba bão táp, trước khắc nghiệt của thời tiết và ngay cả nơi mà nhiều loài cây không sống được, cây bàng vẫn như con người cần mẫn, chăm chỉ chắt lọc sự sống từ lòng đất nuôi tán lá xanh làm bóng mát mỗi trưa hè.

Tôi có may mắn sinh ra và lớn lên ở vùng đất nhiều người cầm cọ vẽ và cũng biết cầm cây cọ để vẽ. Các họa sỹ thường ngồi sau rặng tre làng, dưới gốc đa, gốc bàng nơi đầu xóm, điểm xuyết cho những bức tranh đầy tâm huyết của mình. Thân cây bàng già thật sự như một tác phẩm hội họa được trạm trổ nghệ thuật, gọt đẽo công phu, có lẽ do cần mẫn giúp ích cho đời mà cây còng xuống, tạo cho riêng mình một thế vững chắc rồi từ đấy vươn mình tỏa đều ra bốn phía. Cành non vươn búp lên trời để tự xòe bóng mát, lá bàng xanh và to đan vào nhau hầu như gần hết cả năm, chỉ tháng cuối đông đầu xuân cây mới trở mình chịu rét. Những tấm lá xanh chuyển màu đỏ au, chờ gió heo may mới xoay tròn, nhè nhẹ trở về mặt đất nhường cho hàng loạt chồi non bắt đầu đâm chồi nẩy thêm lộc mới.

Tuổi ấu thơ, dù sinh ra ở đâu chắc hẳn mỗi người chúng ta chắng thể nào quên được những trò con trẻ dưới tán lá bàng, chẳng thể nào quên được vị ngọt chát mà đầy kỷ niệm mỗi khi giương súng cao su lên tranh nhau tìm bắn được một trái bàng ương, hay chơi trò ú tim mỗi khi trời tối. Dưới sân trường, giờ ra chơi chúng tôi thường chạy nhanh ra gốc bàng già tranh giành nhau tìm nhặt những trái chín vàng vừa rơi dưới gốc và chọn chỗ nơi bốn phía rễ cây tạo thành những ghế ngồi tự nhiên tuyệt tác… Xưa, gốc bàng cũng là nơi tụ họp đầu giờ tránh nắng của cả đội sản xuất; bác đội trưởng tranh thủ cắt đặt công việc đồng áng; các lão nông già khoan khoái truyền tay nhau chiếc điếu cày nhả khói. Bên những tán bàng nơi đầu xóm, dãy chợ quê liêu xiêu nép mình khiêm nhường bầy đầy đủ sản vật địa phương.

Quê hương trong mỗi chúng ta bắt đầu từ thế đó và chắc chắn không bao giờ quên được.

Ngọc Nho